Trong hành trình khám phá thế giới cà phê, không ít người pha chế – từ nghiệp dư đến chuyên nghiệp – thường mắc những sai lầm cơ bản dẫn đến việc đánh giá sai về chất lượng và hương vị của cà phê. Dưới đây là 5 hiểu lầm phổ biến nhất mà Nguyên Lê chia sẻ, nhằm giúp bạn nâng cao trải nghiệm và hiểu đúng về cà phê.
1. Cà phê pha càng đậm càng ngon? Không hẳn vậy!
Người Việt thường ưa chuộng cà phê đậm, đen, sánh, tưởng chừng đó là dấu hiệu của cà phê ngon. Tuy nhiên, pha đậm không đồng nghĩa với chiết xuất tốt. Nếu chiết xuất quá nhanh, hoặc quá ít, bạn chỉ lấy được một phần nhỏ tinh chất trong cà phê – giống như ăn hết món chính mà bỏ qua món tráng miệng trong một bữa tiệc. Một ly cà phê ngon cần chiết xuất đúng chuẩn để tận dụng hết hương vị phức tạp của hạt cà phê, đặc biệt là những dòng cà phê cao cấp.
2. Cà phê có vị chua là cà phê đểu? Sai hoàn toàn!
Cà phê là một loại trái cây – và như mọi trái cây khác, vị chua là điều tự nhiên. Loại axit nhẹ này giúp cân bằng vị và làm cho ly cà phê trở nên sống động hơn. Vị chua trong cà phê ngon có thể giống táo, chanh, sữa chua, hay giấm táo – rất đa dạng. Vấn đề không phải là “có chua hay không”, mà là “chua như thế nào”. Ngược lại, những loại cà phê không có vị chua, thường là do rang quá đậm để che đi khuyết điểm hạt, lại là điều đáng nghi ngờ.
3. Cà phê đắng khét là do rang cháy? Chưa chắc!
Cảm giác khét, đắng gắt trong cà phê không nhất thiết là do rang quá tay. Thực tế, nó có thể đến từ việc xay quá mịn, dùng nước quá nóng hoặc thời gian chiết xuất quá lâu. Khi chiết xuất vượt quá mức cần thiết, những hợp chất không mong muốn bị lôi ra – tương tự như ăn rau muống đến phần già, dai và xơ. Ngược lại, nếu xay quá thô, cà phê bị chiết xuất không đều, vừa loãng vừa... khét! Do đó, việc điều chỉnh độ mịn, nhiệt độ nước và thời gian pha là yếu tố cực kỳ quan trọng.
4. Robusta đậm hơn Arabica? Hiểu nhầm tai hại!
Người dùng thường nhầm tưởng Robusta đậm hơn Arabica vì màu sắc đen sánh và độ đắng cao. Thực tế, Robusta có ít hương vị hơn và cần rang ở nhiệt cao để khai thác hết đặc tính. Khi đó, cà phê dễ bị cảm nhận là “đậm” do khét và đắng. Trong khi đó, Arabica tuy nhẹ nhàng nhưng lại giàu hương vị, đường và dầu béo, tạo nên độ ngọt hậu và mùi thơm tinh tế. Nếu pha đúng, Arabica sẽ giữ độ sánh và đậm đà kể cả khi pha loãng – điều mà Robusta không làm được.
5. Chiết xuất đúng sách giáo khoa vẫn dở – tại sao?
Một ly cà phê có crema đẹp, bã khô không đồng nghĩa với việc nó ngon. Những tiêu chí này chỉ thể hiện phần nào kỹ thuật và độ tươi của cà phê, chứ không phản ánh hương vị thật. Thậm chí, lớp crema dày đôi khi còn là dấu hiệu của việc chiết xuất quá nhanh. Do đó, đừng để vẻ ngoài đánh lừa – cách duy nhất để đánh giá một ly cà phê là thử nếm.
Kết luận:
Cà phê không chỉ là một thức uống – nó là nghệ thuật cân bằng giữa khoa học và cảm nhận. Hiểu đúng về cách pha, chiết xuất và đặc tính hạt sẽ giúp bạn tận hưởng trọn vẹn từng tách cà phê, thay vì chạy theo những chuẩn mực sai lầm như “càng đậm càng ngon” hay “cà phê chua là đồ đểu”.